Nawigacja

Zasady obrotu wyrobami

Zasady obrotu wyrobami z metali szlachetnych

Opublikowane przez : Piotr Zglenicki

Ustawa z dnia 1 kwietnia 2011 r. Prawo probiercze (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 886 oraz Dz. U. z 2018 r., poz. 650) określa zasady oraz warunki wprowadzania do obrotu wyrobów z metali szlachetnych oraz obrotu nimi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przykłady wizerunków polskich cech probierczych przedstawiają poniższe rysunki:

Wizerunek graficzny cechy dla próby złota 0,583.Wizerunek graficzny cechy dla próby złota 0,585. Wizerunek graficzny cechy dla próby srebra 0,925.

Ustawa stanowi, że wyroby z metali szlachetnych mogą być wprowadzone do obrotu, jeżeli są:

  • oznaczone cechami probierczymi, albo
  • posiadają świadectwo badania, które w obrocie zastępuje cechę probierczą.

wprowadzenie do obrotu – udostępnienie, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy wyrobu z metalu szlachetnego w celu jego używania lub sprzedaży;

obrót – każdorazowe udostępnienie wprowadzonego do obrotu wyrobu z metalu szlachetnego w celu jego używania lub sprzedaży;

Wprowadzane do obrotu wyroby powinny być oznaczone:

  • polskimi cechami probierczymi lub
  • cechami probierczymi, na podstawie których dopuszczono wyroby z metali szlachetnych do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Republice Turcji lub
  • cechami probierczymi, których obowiązek uznawania wynika z wiążących RP umów międzynarodowych. W praktyce są to tak zwane „cechy konwencyjne” -  common control mark (CCM) w kształcie wagi, czyli cechy umieszczane na podstawie Konwencji o kontroli i cechowaniu wyrobów z metali szlachetnych, która upoważnia kraje członkowskie do posługiwania się wspólną cechą probierczą. Polska jest członkiem Konwencji od 2005 r.

Poniższy rysunek przedstawia przykład oznaczenia wyrobu ze stopu złota próby 0,750 ocechowanego zgodnie z wymogami Konwencji przez urzędy probiercze w Polsce:

Kolejność oznaczenia od lewej: cecha konwencyjna (tu dla próby 0,750 Au); oznaczenie identyfikujące urząd, w którym umieszczono cechę konwencyjną (X jest literą symbolizującą urząd probierczy); znak wytwórcy; liczbowe oznaczenie zawartości metalu szlachetnego w stopie, z którego wykonano wyrób (tu: 750).

Kolejność oznaczenia konwencyjnego (od lewej):
  1. cecha konwencyjna;
  2. oznaczenie identyfikujące urząd, w którym umieszczono cechę konwencyjną; X jest literą symbolizującą urząd probierczy;
  3. znak wytwórcy;
  4. liczbowe oznaczenie zawartości metalu szlachetnego w stopie, z którego wykonano wyrób.

Z obowiązku badania i cechowania zwolnione są wyroby, w których masa części wykonanych ze stopu metali szlachetnych nie przekracza:

  • 1 grama w przypadku stopów złota i platyny,
  • 5 gramów w przypadku stopów srebra.

Limity masy metalu dotyczą pojedynczych sztuk, nawet w odniesieniu do wyrobów, które zazwyczaj sprzedawane są w parach, jak: kolczyki, klipsy lub spinki.

Większość obowiązków związanych z prawidłowym oznaczeniem wyrobów musi wykonać osoba, która po raz pierwszy udostępnia wyrób w celu użytkowania lub sprzedaży.

Ustawa wprowadza również inne, przedmiotowe zwolnienia od obowiązku zgłoszenia wyrobów do badania i cechowania. Dotyczy to:

  • wyrobów dawnego pochodzenia,
  • narzędzi i aparatów lub ich części, służących do celów naukowych i przemysłowych,
  • wyrobów medycznych,
  • odznaczeń i orderów,
  • inkrustacji,
  • monet, które są lub były znakami pieniężnymi,
  • surowców, półfabrykatów oraz złomu.

Podmiot, wprowadzający do obrotu wyroby z metali szlachetnych o masie mniejszej, niż wskazana w ustawie, ma obowiązek:

  1. zapewnić zgodność prób tych wyrobów z próbami określonymi w ustawie prawo probiercze,
  2. przekazać informację o próbach tych wyrobów podmiotowi, któremu udostępnia te wyroby w celu używania lub sprzedaży,
  3. oznaczyć te wyroby znakiem imiennym, chyba że są one oznaczone cechami probierczymi, na podstawie których dopuszczono je do obrotu w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) — stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Republice Turcji,
  4. umieścić na metce dołączonej do wyrobu informację o próbie oraz o masie części wykonanych z metalu szlachetnego.

Wyroby, które z mocy ustawy podlegają wyłączeniu z obowiązku badania i cechowania, mogą zostać oznaczone cechami probierczymi na wniosek podmiotu zgłaszającego.

W takich przypadkach wyroby nie muszą być oznaczone znakiem imiennym.

Świadectwo badania jest wydawane przez urząd probierczy w następujących przypadkach:

  • gdy wyrób nie może zostać oznaczony cechą probierczą bez jego uszkodzenia,
  • gdy na wyrobie brak jest miejsca na umieszczenie cechy probierczej,
  • gdy wyrób zawiera części z metali nieszlachetnych, których nie można odrębnie oznaczyć znakiem „MET”, a ich użycie nie jest technicznie uzasadnione.

Świadectwo badania może być wydane na wniosek zgłaszającego, zamiast oznaczenia cechą probierczą, w następujących przypadkach:

  • wyrobów dawnego pochodzenia,
  • narzędzi i aparatów lub ich części, służących do celów naukowych i przemysłowych,
  • wyrobów medycznych,
  • odznaczeń i orderów,
  • inkrustacji,
  • monet, które są lub były znakami pieniężnymi,
  • surowców, półfabrykatów oraz złomu

oraz

  • dla wyrobu z metalu szlachetnego oznaczonego cechą probierczą, za odrębną opłatą.

Świadectwo badania jest to dokument potwierdzający zawartość metalu szlachetnego w wyrobie i zastępuje w obrocie cechy probiercze.

Poniższy rysunek przedstawia przykład świadectwa badania, zastępującego w obrocie cechy probiercze, wydanego przez urząd probierczy:

Rysunek zawiera przykładowe świadectwo badania broszki srebrnej z zapięciem z metalu nieszlachetnego.

Każdy kto dokonuje obrotu wyrobami z metali szlachetnych (wytwórca, przedsiębiorca sprowadzający wyroby z zagranicy, sprzedawca), jest obowiązany umieścić w miejscu widocznym dla klientów graficzne wizerunki cech probierczych znajdujących się na oferowanych do sprzedaży wyrobach z metali szlachetnych.

do góry